Zdrowy tryb zycia Relaks Uprawa storczyków, która zapewnia długie i obfite kwitnienie

Storczyki już od XVIII wieku cieszą się dużą popularnością jako rośliny pokojowe. Wynika to głównie z faktu, że ich obfite kwiaty cieszą oczy nawet przez kilka miesięcy w roku. Storczyki można uprawiać w różnych warunkach, ponieważ w naturze występują zarówno w strefie tropikalnej w klimacie równikowym, przez strefę umiarkowaną aż po arktyczną tundrę. Zanim jednak przejdziemy do wyboru odpowiedniej odmiany storczyka i właściwego stanowiska, przyjrzymy się tym pięknościom z botanicznego punktu widzenia.

Storczyki należą do rodziny storczykowatych, z łaciny Orchidaceae. Liczy ona około tysiąca rodzajów i aż 30 tysięcy odmian. Niestałość genetyczna storczykowatych umożliwiła krzyżówki nie tylko w ramach gatunku, lecz również rodzaju. Cieszy to wszystkich hodowców storczyków. Obecnie na świecie znanych jest 100 tysięcy odmian hybrydowych i uprawnych, i wciąż powstają nowe.

W naturze storczyki rosną uczepione w koronach drzew i innych roślin jako epifity, co oznacza, że wyrastają w powietrzu i nie pasożytują na innych. Tylko storczyki rodzaju Paphiopedilum i Cymbidium rosną w glebie. Drzewa i inne rośliny zapewniają im wszystko, czego potrzebują: odpowiednią ilość świeżego powietrza, aby mogły oddychać korzeniami, które pobierają wodę i składniki odżywcze z otoczenia. Dzikim storczykom nie grozi przelanie, a jednocześnie mają zapewnioną odpowiednią wilgotność powietrza i światło, które uwielbiają. Pomyśl o tym, przygotowując w domu stanowisko dla storczyków.

Kwiaty storczyków są zbudowane z sześciu płatków, z tego trzy to płatki kielicha, a pozostałe trzy – korony.

Wszystkie storczyki występujące w przyrodzie są chronione na mocy Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES).

Storczyki są wykorzystywane do produkcji przypraw, perfum i w medycynie.

Zakup storczyka: jak wybrać w sklepie zdrową roślinę?

Najczęściej spotykane i najtańsze są storczyki należące do rodzaju falenopsis. Kwiaty uczepione na długiej łodydze przyciągają wzrok. Ale nie kieruj się tylko ich kolorem. Kupując storczyki, zwróć uwagę na liście i korzenie. Liście powinny być intensywnie zielone, błyszczące, mocne, bez uszkodzeń, plam i szkodników. Żółty liść w dolnej części, między zielonymi, nie musi oznaczać choroby. Może być po prostu stary. Wówczas sam odpadnie, podobnie jak u drzew, które zrzucają liście na jesień. Sprawdź też korzenie i pędy. Powinny być jędrne, zielone i srebrzyste. I wreszcie zobacz, ile roślina ma pączków. Im więcej pączków, tym dłużej będzie trwało kwitnienie.

Jeśli udało Ci się wybrać odpowiedni egzemplarz, ostrożnie przetransportuj go w nowe miejsce. Nie narażaj rośliny na chłód, wysokie temperatury i bezpośrednie działanie promieni słonecznych, tylko jak najszybciej zabierz ją do nowego domu.

Dobra rada: lepiej kupować starsze rośliny – młode są trudniejsze w uprawie.

Ogólne zasady uprawy storczyków

Storczyki lubią ciepło, światło i wilgotne powietrze. Warto jednak zagłębić się w szczegóły.

Temperatura

Optymalne temperatury dla storczyków w ciągu dnia powinny się wahać pomiędzy 22 a 27°C, w nocy około 18°C. Roślina przeżyje krótkotrwałe wahania temperatur, ale już dłuższe okresy zmian mogą im zaszkodzić, podobnie jak popołudniowe upały latem.

Światło

Storczyki dobrze rosną na parapetach od wschodniej i zachodniej strony. Tak bardzo lubią światło, że w krótkie zimowe dni lepiej ustawić je od południa lub doświetlać, aby „dzień” trwał około 12 – 14 godzin. Nie zapominaj, że storczyki nie lubią bezpośredniego światła, a promienie słoneczne mogą im wręcz zaszkodzić.

Falenopsisy lubią słabsze poranne promienie słońca, storczyki rodzaju vanda potrzebują intensywnego światła.

Powietrze

Storczyki uwielbiają powietrze, zwłaszcza wilgotne, przynajmniej na poziomie 50%. Ponieważ w większości mieszkań wilgotność powietrza nie przekracza nawet 40%, potrzebują dodatkowego nawilżania powietrza. Odpowiednią wilgotność można zapewnić zraszając je wodą, ewentualnie zastosować specjalne osłonki na doniczki dla storczyków. Są one zwężone u dołu lub odpowiednio wyprofilowane wewnątrz, dzięki czemu doniczka z rośliną nie dotyka dna. Może się tam utrzymywać woda, która zapewnia wilgotność, ale chroni przed nadmiernym zawilgoceniem korzeni. Można też postawić storczyk w misce wypełnionej kamyczkami, wlać trochę wody, tyle, żeby nie zakrywała kamyczków i regularnie ją uzupełniać.

Należy jednak pamiętać, że storczyki lubią świeże powietrze. Warto im je zapewnić przez regularne wietrzenie, które chroni przed rozwojem pleśni.

Storczyki lubią powietrze o wilgotności na poziomie 50 – 80%.

Sadzenie i przesadzanie storczyków

Storczyków przyniesionych ze sklepu nie trzeba przesadzać nawet przez kilka lat. Królowe parapetów okiennych nie lubią bowiem zmian.

Większość storczyków rośnie w powietrzu, chwytając się drzew lub innych roślin. W takim środowisku ich korzenie mają zapewnioną odpowiednią ilość powietrza i wilgoci. Dlatego też storczyki potrzebują przepuszczalnego podłoża, które nie zatrzymuje wilgoci i zapewnia korzeniom wsparcie. Do uprawy storczyków, w zależności od odmiany, nadają się następujące rodzaje podłoża:

  • kora sosny
  • torfowiec
  • suche korzenie
  • włókno kokosowe
  • korek
  • perlit
  • wełna mineralna
  • kamienie lawowe
  • gruby żwir
  • mieszanka powyższych rodzajów podłoża.

Do falenopsysów i innych epifitów używa się podłoża bez dodatku torfowca i włókna kokosowego. Podłoże z ich dodatkiem nadaje się z kolei do uprawy odmian rosnących w glebie.

Doniczka do uprawy storczyków powinna być przezroczysta, aby zapewnić korzeniom odpowiednią ilość światła i umożliwić proces fotosyntezy. Ponadto powinna być raczej mniejsza niż większa. Można uznać, że ma odpowiedni rozmiar, jeśli po przełożeniu korzenie delikatnie dotykają krawędzi doniczki. Najbardziej praktyczne są doniczki z tworzywa sztucznego, które w razie potrzeby można rozciąć. Taką doniczkę można ustawić w misce z kamyczkami lub włożyć do ozdobnej osłonki na storczyki.

Storczyki lubią mniejsze doniczki, dlatego nie należy ich przesadzać, gdy tylko z nich wyrosną. Powody, dla których należy przesadzić storczyki:

  • stare, rozpadające się podłoże, które uniemożliwia dostateczną cyrkulację powietrza,
  • niestabilność rośliny w doniczce, jeśli nie pomaga nawet podpórka,
  • korzenie wyrastające z doniczki,

Nie zaleca się przesadzania storczyków w okresie kwitnienia. Jeśli jednak problem jest naprawdę poważny, lepiej pożegnać się z kwiatami niż całą rośliną.

Jak przesadzać storczyki?

Zanim przystąpisz do przesadzania storczyka, zajmij się podłożem. Dzień wcześniej zalej nowe podłoże wrzącą wodą, co pozwoli zniszczyć drobnoustroje i szkodniki. Zostaw podłoże w wodzie do czasu jego użycia. W ten sposób zapewnisz roślinie odpowiednią wilgotność i po przesadzeniu nie dozna szoku związanego z nadmiernym podlewaniem. Jeśli nie masz czasu, namocz podłoże chociaż na chwilę.

Ostrożnie wyjmij roślinę z dotychczasowej doniczki, uważając na korzenie. Dokładnie je umyj i oczyść pod bieżącą wodą. Czystymi nożycami ogrodniczymi odetnij nadgnite i uschnięte korzenie oraz liście. Rany po odcięciu posyp cynamonem lub węglem aktywnym. Nie obawiaj się, że storczyk zwiędnie, jeśli będzie zbyt długo pozostawał na powietrzu. Wytrzymuje bez w takich warunkach nawet kilka dni, wystarczy włożyć korzenie do słoika.

Dno nowej doniczki wyłóż warstwą grubego żwiru lub styropianu dla zapewnienia lepszej przepuszczalności. Jeśli powodem przesadzenia rośliny jest stare podłoże, możesz użyć tej samej doniczki. Korzenie rośliny włóż do doniczki i ostrożnie obsyp podłożem.

Uważaj, aby nie przykryć podłożem korzeni,
które wyrastały na powietrzu – mogą obumrzeć.

Aby poprawić stabilność rośliny można wetknąć w podłoże podpórki. Po przesadzeniu przynajmniej przez tydzień nie należy podlewać rośliny, a jeśli podłoże było wilgotne, storczyk wytrzyma bez podlewania nawet dwa tygodnie.

Po przesadzeniu storczyki „odpoczywają” nawet kilka miesięcy. W tym czasie warto ograniczyć podlewanie i nie stosować nawozów. Jak tylko roślina zacznie rosnąć, czyli wypuszczać nowe listki, korzenie lub kwiaty, można ją znów normalnie podlewać i nawozić.

Podlewanie storczyków: mniej znaczy więcej

Podlewanie tych cudownie kwitnących roślin jest dość skomplikowane. Długo wytrzymują w suchym podłożu, natomiast nadmiar wody może je zabić, ponieważ uniemożliwia im oddychanie korzeniami. Storczykom wystarczy regularne podlewanie raz na tydzień, kiedy podłoże przeschnie. Sposoby nawadniania:

Moczenie w wodzie

Doniczkę ze storczykiem zanurz w odstanej wodzie w wannie lub misce albo bezpośrednio w osłonce doniczki. Po około 10 - 15 minutach wyjmij doniczkę z rośliną i wylej wodę.

Podlewanie

Podlej roślinę. Po 10 minutach wylej nadmiar wody z podstawka. Korzenie nie mogą stać w wodzie, inaczej zaczną gnić! Przy podlewaniu zwróć uwagę, aby woda nie dostała się do „serduszka” w środku liści lub do pochwy liściowej.

Spryskiwanie

Spryskiwanie niesie w sobie mniejsze ryzyko „przedobrzenia” z ilością wody. Podobnie jak przy podlewaniu, należy zwrócić uwagę, aby „serduszko” liścia zostało suche, a podłoże nie było zbyt wilgotne.

Parowanie wody

Odpowiednią ilość wilgoci zapewni storczykom woda parująca z podstawka. Wlej do ozdobnej osłonki około 2 – 3 cm wody lub tyle, żeby woda nie sięgała do korzeni. Można też wstawić doniczkę do miski z warstwą kamyczków i zalać kamyczki wodą tak, aby nie zakrywała ich całkowicie. Parująca woda zapewni odpowiednią wilgotność podłoża, a jednocześnie nawilży powietrze w pomieszczeniu i wokół rośliny.

W kuchni storczykom mogą szkodzić opary i częste wietrzenie.

Zwróć uwagę na nawożenie

Storczyki pozyskują minimum składników odżywczych z podłoża, dlatego należy je nawozić.

Można w tym celu stosować pałeczki lub nawozy płynne. Pałeczki wbite w podłoże stopniowo uwalniają składniki odżywcze. Nawozy płynne można stosować przy podlewaniu lub na liście.

Niezależnie od tego, którą formę nawożenia storczyków wybierzesz, pamiętaj, że nadmiar nawozu zaszkodzi roślinie. Nawóz stosuj raz w miesiącu, tylko w okresie intensywnego wzrostu. W zimie i po przesadzeniu zapewnij roślinie spokój i regenerację. Nie stosuj nawozów w okresie kwitnienia.

Za odpowiednią pielęgnację storczyk nagrodzi Cię pięknymi kwiatami

Rozmnażanie storczyków z pędów

Jeśli chcesz w domu rozmnażać swoje ulubione kwiaty, poczekaj aż wypuszczą nowe pędy, tzw. keiki. Zwykle wyrastają one na łodydze po przekwitniętych kwiatach lub z bocznych pędów. Zostaw keiki na roślinie matecznej do czasu aż wypuszczą listki i przynajmniej sześć korzonków. Następnie nową roślinkę delikatnie oddziel i przesadź do nowej niewielkiej doniczki. Postępuj tak, jak przy przesadzaniu.

Rozmnażanie storczyków z nasion w domowych warunkach jest dość trudne albo wręcz niemożliwe. Nasiona storczyków wymagają wyjątkowo dobrych warunków do kiełkowania, stosowania specjalnych substancji i hormonów wzrostu. Kiełkują bardzo powoli, pierwsze listki pojawiają się dopiero po kilku miesiącach i miną lata nim roślina zakwitnie.

Przycinanie wspomaga kwitnienie

Za dobrą pielęgnację storczyki odwdzięczają się przepięknymi kwiatami. W dobrych warunkach, w zależności od odmiany, roślina może kwitnąć nawet przez sześć miesięcy w roku. Wyjątkowo wdzięczne pod tym względem są falenopsisy. Gdy zauważysz, że storczyk wypuszcza łodygę z pąkiem, użyj podpórki, gdyż na początku taka łodyga jest miękka i elastyczna. Jednym z zabiegów indukujących kwitnienie jest odcięcie łodygi po przekwitnięciu ostatniego kwiatu tuż nad trzecim węzłem od łodygi podstawowej. Niektórych roślin nie trzeba nawet przycinać, żeby na łodydze w krótkim czasie znów pojawiły się kwiaty. Po drugim kwitnieniu warto jednak zapewnić roślinie odpoczynek i ściąć łodygi kwiatowe.

Kwitną tylko zdrowe i odpowiednio odżywione storczyki.

Choroby storczyków i ich problemy rozpoznasz po liściach

Hodowców storczyków przeraża każda zmiana, która pojawia się na liściach ich ukochanych podopiecznych. Rośliny te „komunikują się” właśnie przez liście, dając do zrozumienia, że zapewniasz im dobrą opiekę lub sugerując, że gdzieś popełniasz błąd.

Ciemnozielone liście, mało liści i skórzaste liście sygnalizują niedostatek światła. Przenieś roślinę bliżej okna, na wschodnią lub zachodnią stronę, ewentualnie doświetlaj.

Żółte liście u zdrowo wyglądającej rośliny oznaczają naturalne obumieranie. Roślina wypuści nowe liście.

Pomarszczone liście i srebrzystoszare korzenie są oznaką zbyt małej ilości wody. Dobrze podlej roślinę, ale uważaj, żeby nie przelać!

Żółte liście z czerwonymi kropkami, bladozielone lub pożółkłe liście, miękkie i oklapłe liście, białe liście lub pokryte suchymi plamami są oznaką nadmiaru słońca. Najczęściej pojawiają się u roślin stojących na południowym stanowisku. Uszkodzone liście należy odciąć, a roślinę przenieść w miejsce o rozproszonym świetle. Niekiedy wystarczy postawić roślinę przed firanką i obrócić w stronę pomieszczenia, nieco opuścić żaluzje, kiedy indziej zaś trzeba przenieść roślinę w nowe miejsce. Storczyki potrzebują dużo czasu na aklimatyzację.

Pseudobulwy lub nibybulwy można uprawiać na grubszych kawałkach kory lub skały lawowej i oszczędnie podlewać.

Rośliny, które nie wytwarzają pseudobulw, a powinny, potrzebują więcej wody. Należy je częściej nawadniać lub przesadzić do podłoża z dodatkiem mchu lub włókna kokosowego.

Szkodniki i choroby storczyków

Storczykom najczęściej dolegają choroby grzybowe, które są skutkiem nadmiernego podlewania. Chorą roślinę należy jak najszybciej wyjąć z mokrego podłoża i przez około 10 dni nie podlewać i nie zraszać. Jeśli jej stan nie ulegnie poprawie, należy ją wyjąć, usunąć uszkodzone części i przesadzić do suchego podłoża. Następnie podlewać mniejszą ilością wody i rzadziej.

Zgnilizna korzeni i nibybulw występuje w korzeniach i nibybulwach, dlatego łatwo ją przeoczyć. Jest skutkiem użycia niesterylnego podłoża i nadmiaru wody. Dotkniętą zgnilizną część należy odciąć i zastosować środek grzybobójczy. Jeśli roślina ma jeszcze wystarczająco dużo zdrowych korzeni, może przetrwać.

Czarna zgnilizna powstaje na skutek stojącej wody i objawia się ciemnymi plamami, najpierw na liściach, później na pozostałych częściach rośliny. Roślin nie należy zraszać, a porażone zgnilizną części odciąć sterylnymi nożyczkami.

Miękka zgnilizna bakteryjna i brązowa zgnilizna lubią wilgoć. Można je rozpoznać po „pęcherzach” na liściach, które mogą wydzielać nieprzyjemny zapach. Plamy miewają brązową otoczkę, w zależności od odmiany mogą być prześwitujące lub czarne i zapadnięte. Wirus szybko się rozprzestrzenia i jest w stanie dosłownie w dwa dni zniszczyć falenopsisa. Zainfekowane części należy natychmiast usunąć sterylnym narzędziem i zastosować środek grzybobójczy. Pomaga również spryskanie chorej rośliny i jej „sąsiadek” wodą utlenioną.

Pleśń na kwiatach niszczy rośliny przebywające w cieple i wilgoci. Przybiera postać małych czarnych i brązowych plamek. Z kwiatami można się od razu pożegnać, a roślinę potraktować środkiem grzybobójczym. Na przyszłość trzeba pamiętać o odpowiednim wietrzeniu.

Obecność szkodników, takich jak tarczniki i miseczniki, objawia się klejącymi liśćmi. Roślinę należy umyć i zastosować preparat zwalczający szkodniki.

Odmiany storczyków

W zależności od typu pędów, storczyki dzieli się na dwie grupy:

  • Monopodialne – pęd nie rozgałęzia się, ma jeden wierzchołek, z którego wyrastają korzenie, liście i kwiaty. Na długość rośnie tylko z jednego pędu i może osiągać nawet kilkumetrowe rozmiary. Najpopularniejsze storczyki monopodialne to: Phalaenopsis, Vanilla, Vanda.
  • Sympodialne – pęd ma wierzchołek wzrostowy, na końcu którego wyrastają kwiaty i wówczas łodyga przestaje rosnąć. Roślina wypuszcza nowe łodygi z bocznych pędów, z których wyrastają najpierw liście, a następnie korzenie i kwiaty. Tworzą pesudobulwy, które służą do magazynowania składników odżywczych na wypadek dłuższych okresów suszy.

Do najpopularniejszych storczyków uprawianych w warunkach domowych zaliczają się falenopsis lub ćmówka (Phalaenopsis), pafiopedilum lub sabotek (Paphiopedilum), katleja (Cattleya), dendrobium, motylnik (Oncidium) oraz vanda.

Falenopsis

Falenopsis jest najpopularniejszym storczykiem pokojowym. Nadaje się nawet dla początkujących. Kwitnie z reguły zimą i na wiosnę, wypuszczając małe i średnie kwiaty w różnych kolorach od białego po ciemnobordowe, niemal czarne. Jeśli zapewnisz mu odpowiednią pielęgnację, może kwitnąć nawet przez 4 do 6 miesięcy. Nie tworzy pseudobulw – jako magazyn na składniki odżywcze służą mu liście (od 2 do 6), które mogą mieć nawet 80 cm długości. Korzenie są mięsiste, srebrzystozielone i wyrastają z dolnej części łodygi oraz spomiędzy liści. Dobrze czuje się w temperaturze powyżej 22°C, nie lubi zbyt intensywnego światła, preferuje stanowiska od wschodniej i południowo-wschodniej strony.

Pafiopedilum

Kwiaty pafiopedilium przypominają pantofel. Roślina kwitnie przez kilka miesięcy w roku. Nie jest tak wymagająca jak inne storczyki, jeśli chodzi o oświetlenie. Lubi nawożenie przez cały rok i regularne podlewanie. Preferuje temperatury do 29°C, wilgotność powietrza na poziomie 80% i wschodnią lub południowo-wschodnią ekspozycję.  

Katleja

Co prawda katleja nie należy do najbardziej okazałych storczyków, za to może się poszczycić wspaniałymi kwiatami. Średniej wielkości i duże kwiaty katlei są wielobarwne. Najlepiej czuje się na stanowiskach wschodnich. Lubi podlewanie miękką wodą. Ograniczenie podlewania przez dwa miesiące pobudza kwitnienie. Okres kwitnienia zwykle trwa miesiąc pomiędzy październikiem a listopadem.

Storczyk małpi – dostrzegasz małpią podobiznę?

Dendrobium

W przypadku dendrobium rozróżniamy ciepłolubną odmianę hybrydową Dendrobium phalaenopsis i zimnolubną Dendrobium nobile.

Dendrobium phalaenopsis ma pseudobulwę trwale pokrytą liśćmi, z której wyrasta dłuższy głąbik z kwiatami na wierzchołku. Kwiaty są fioletowe, różowe, białe, żółtozielone z czerwonym środkiem i nie wydzielają zapachu. Preferują temperatury około 28°C i południowe stanowiska, a latem trochę cienia.

Odmiana nobile ma kwiaty na całej długości nibybulwy. Wyrastają nad węzłami po 2 – 3 kwiaty na szypułce. Latem wystawiona na zewnątrz potrzebuje półcienia, wewnątrz zaś chłodu i jasnego stanowiska, w innym razie nie rośnie zbyt dobrze.

Motylnik

Kwiaty motylnika przypominają motyle i mają zapach wanilii. Motylnik lubi częste podlewanie, ale potrzebuje też odpowiednio częstego wietrzenia korzeni. Preferuje jasne stanowiska, potrzebuje nawet 16 godzin światła na dobę.

Vanda

Interesującą hybrydą jest Vanda. Nie uprawia się jej w podłożu, lecz na powietrzu, w koszykach i wazonach. Wymaga jednak niemal tyle samo uwagi, co zwierzęta domowe. Lubi dużą wilgotność, codzienne namaczanie w wodzie lub prysznic.  

Czy wiedziałeś, że...
... wanilia jest pozyskiwana z pnącza wanilii płaskolistnej (Vanilla planifolia) należącej do storczykowatych?

Źródła: Wikipedia, aos.org, orchid-care-tips.com, hoya.sk


Published: 4 miesiące temu
Wydrukuj tę stronę
Podziel się artykułem

Artykuły

Uups! Brak artykułów pasujących do Twojego filtra. Zmień kryteria wyszukiwania.

Historie Pisane Smakiem, które pokochasz

Uups! Brak artykułów pasujących do Twojego filtra. Zmień kryteria wyszukiwania.