Wskazówki i porady Czy potrafisz odróżnić mandarynkę od klementynki? Obie poprawią Ci humor

Łatwo się je obiera, pięknie pachną, doskonale smakują, są soczyste i mają szerokie zastosowanie w kuchni – od przetworów aż po egzotyczne ciasta. Najlepiej smakują od listopada do marca i właśnie dlatego kojarzą nam się z zimą i Bożym Narodzeniem. A może udało Ci się już wyhodować mandarynkę z pestki wrzuconej do doniczki? Nie rezygnuj z uprawy, a doczekasz się plonów. Choć nie będą tak słodkie i aromatyczne jak te z importu, ale za to własne i tym smaczniejsze.

Mandarynka, klementynka, tangerynka

Pewnie już nie możesz się doczekać pięknych dorodnych mandarynek, które uśmiechają się ze sklepowych półek. Sprawdź cenę, a przy okazji dowiesz się, że to nie mandarynki, lecz klementynki lub tangerynki. Jaka jest między nimi różnica? Minimalna. Wszystkie trzy zaliczają się do grupy mandarynek, dlatego są do siebie tak podobne.

Mandarynki są lekko spłaszczone, mają delikatny smak i bardzo łatwo się obierają.

Klementynki są najmniejsze. Mają gładką błyszczącą skórkę o ciemniejszym zabarwieniu i nie mają pestek. W domowej uprawie najlepiej sprawdza się właśnie klementynka, ponieważ jest najlepiej przystosowana do naszych warunków.

Tangerynki są jasnopomarańczowe, okrągłe i największe. Ich skórka jest nieco twardsza, dlatego trudniej się obiera. Należy je przechowywać w chłodnym miejscu, inaczej szybko zaczną się psuć.

Uprawa mandarynek

Mandarynki pochodzą z Chin i Japonii. Podobno ich nazwa pochodzi właśnie od mandarynów, którzy jako jedyni mogli sobie pozwolić na ten niegdyś bardzo cenny owoc. Inne źródła podają, że ich nazwa pochodzi od słowa „Mandare”, dawnej nazwy Mauritiusa. To właśnie z tej wyspy w XIX wieku przywożono pierwsze mandarynki. Dziś uprawia się je w Ameryce, Afryce, Australii i południowej Europie. Można też spróbować uprawy we własnym domu.

Drzewo mandarynkowe dorasta do około 4 metrów, jest odporne na suszę i chłód. Starsze egzemplarze potrafią przetrwać krótkotrwały spadek temperatury poniżej -9°C. Owoc mandarynki to zmodyfikowana lekko spłaszczona okrągła jagoda zawierająca od 7 do 14 cząsteczek.

Uprawa mandarynek w doniczce

Mandarynki można wyhodować z nasionka. Wystarczy je namoczyć na noc w wodzie, a następnie umieścić w zagłębieniu ziemi w doniczce i przykryć centymetrową warstwą podłoża. W ciągu dwóch miesięcy pojawią się pierwsze listki. Mandarynka wykiełkuje nawet z pestki włożonej do doniczki bez specjalnych przygotowań. Po osiągnięciu 15 cm wysokości należy przesadzić młodą roślinkę do większej doniczki.

Na wiosnę można wyhodować mandarynkę ze szczepki. Najlepiej przygotować kilka i zastosować stymulator wzrostu. Należy dbać o odpowiedni poziom wilgotności przez regularne zraszanie. Jeśli poważnie myślisz o uprawie mandarynek, warto kupić młodą zaszczepioną roślinę.

Do uprawy wystarczy odpowiednia doniczka, ziemia i słoneczne miejsce przy oknie osłonięte przed zimnym powietrzem. Doniczka powinna być głęboka, o średnicy przynajmniej 30 cm. Małych roślin nie należy przesadzać do zbyt dużych doniczek. Dno doniczki należy wysypać grubym żwirem, aby nadmiar wody mógł odciekać. Następnie wystarczy przygotować mieszankę podłoża z ziemi ogrodniczej i ziemi do kaktusów w proporcji 1:1.

Podlewając mandarynki, warto pamiętać o zasadzie „mniej znaczy więcej”. Mandarynka jest dość odporna na przesuszenie i znosi je znacznie lepiej niż przelewanie. W domu wystarczy jej podlewanie raz na tydzień, zaś na zewnątrz w upalne dni należy ją podlewać codziennie. Roślina lubi zraszanie, ale na zewnątrz można ją zraszać tylko wtedy, gdy nie świeci na nią słońce. Inaczej mogłoby dojść do spalenia liści. Do nawożenia mandarynek stosuje się specjalne nawozy do cytrusów.

Dwie minuty po podlaniu należy wylać nadmiar wody z podstawka, aby zapobiec podmoknięciu.

Mandarynki zimują w temperaturze 10 - 15°C. Jeśli nie możesz zapewnić roślinie takich warunków, postaw ją na oknie, gdyż to właśnie brak światła zimą może jej zaszkodzić. Mandarynki należy regularnie zraszać. Jak tylko ustąpią mrozy, wynieś mandarynkę na zewnątrz i postaw w półcieniu, a po tygodniu wystaw ją na słońce.

Kiedy mandarynka podrośnie, przesadź ją do doniczki większej o 2 – 3 cm i uzupełnij ziemię.

Przez pierwsze pięć lat można wspomagać wzrost przez przycinanie, które zagęści koronę. Wprawdzie początkowo spadną plony i nastąpi szybszy wzrost, ale później roślina będzie obficiej owocować.

Wyhodowałeś piękną mandarynkę z nasionka i liczysz na plony? Możesz na nie czekać całymi latami. Mandarynkę wyhodowaną z nasiona należy zaszczepić zrazem owocującej rośliny. Można go otrzymać od sadowników, którzy chętnie zaszczepią krzew.

Szkodniki i choroby mandarynek rzadko występują na cytrusach. Częściej zagrażają im choroby grzybicze spowodowane nadmiarem wilgoci, mszyce, mączliki i roztocza, czyli powszechnie występujące szkodniki, których można się pozbyć mechanicznie lub za pomocą środków biologicznych. Największym postrachem plonów w przypadku mandarynek uprawianych na zewnątrz są ptaki i ślimaki.

Mandarynki udrażniają nos i pomagają zrzucić kilogramy

Pod cienką pomarańczową skórką kryje się witaminowa bomba. Zdecydowanie wygrywa witamina C, tuż za nią plasują się witaminy z grupy B, prowitamina A (beta-karoten) i minerały, takie jak potas, magnez czy fosfor. Miąższ mandarynki zawiera także błonnik i dużo wody. Mandarynki mają dobroczynny wpływ na zdrowie:

  • obniżają poziom cholesterolu,
  • pobudzają apetyt w stanach chorobowych i przy braku apetytu,
  • niwelują gazy,
  • pomagają w usuwaniu nadmiary wody z organizmu,
  • udrażniają zatkany nos,
  • łagodzą bóle reumatyczne,
  • wzmacniają odporność,
  • regulują ciśnienie,
  • niwelują skurcze,
  • pomagają w zaparciach.

Zapach mandarynek na poprawę nastroju

Obierz mandarynkę, a dzień stanie się piękniejszy. Zauważyłeś? Dzieje się tak, ponieważ ich zapach nie tylko przywodzi na myśl święta, lecz również, jak dowiedziono, poprawia humor. Ułatwia koncentrację i pomaga na tzw. gonitwę myśli. Olejki eteryczne zawarte w skórce mandarynki działają kojąco i pomagają w zaśnięciu. Zapach mandarynek chwalą nawet osoby cierpiące na migreny. Warto zatem dodać kilka kropel olejku eterycznego do kominka do aromaterapii lub do kąpieli. Wzbogacenie balsamu do ciała kilkoma kroplami olejku eterycznego pomoże w walce z cellulitem i rozstępami, złagodzi skurcze łydek i zapobiegnie koszmarom sennym.  

Skórka z mandarynek jest wartościowa

Nie wyrzucaj skórki z niepryskanych mandarynek. Zawiera ona substancje o działaniu przeciwnowotworowym, wzmacniające serce, nerki, naczynia krwionośne, skórę i psychikę. Przy kaszlu, zapaleniu oskrzeli, braku apetytu lub wymiotach można pić letni wywar ze skórki. Niepryskane mandarynki dokładnie umyj w gorącej wodzie, obierz, przełóż skórki do garnka i zalej gorącą wodą. Gotuj 10 minut. Następnie przecedź i powtórz całą czynność. Drugi wywar przecedź i pij z dodatkiem miodu.

Egzotyczny smak skórki chętnie wykorzystują mistrzowie kuchni azjatyckiej, dodając ją do dań mięsnych. Poprawia przyswajanie i trawienie mięsa, sprawia, że mięso szybciej robi się miękkie.

Odchudzanie z mandarynkami

Soczysty smak oraz wysoka zawartość witamin i minerałów sprawiają, że ten egzotyczny owoc potrafi uprzyjemnić każdą kurację oczyszczającą. Dieta składająca się z dwóch kilogramów mandarynek i odpowiedniej ilości wody, powtarzana od czasu do czasu, odciąża układ trawienny bez przykrego uczucia głodu i apetytu słodycze. Poza tym mandarynki zawierają synefrynę, substancję, która pomaga w spalaniu tłuszczów.

Ogranicz mandarynki w ciąży

Nie tylko mandarynki, lecz w ogóle cytrusy, zwłaszcza zimą, są smacznym źródłem witaminy C. Choćby zwyczajna herbata z cytryną, która często służy jako pierwsza pomoc przy objawach przeziębienia. Jak mają się mandarynki do ciąży? Wiadomo, że owoce cytrusowe zawierają alergeny, dlatego przyszłe mamy powinny zachować ostrożność. Nie trzeba jednak całkowicie z nich rezygnować. Przed zjedzeniem należy je dokładnie opłukać i umyć ręce. Mandarynki nie powinny wywoływać żadnych problemów, a nawet mogą pomóc na poranne nudności. Jeśli jednak poczujesz łaskotanie lub mrowienie w ustach, lub na skórze, lepiej zrezygnuj z nich podczas ciąży. Warto skonsultować z lekarzem jedzenie mandarynek w tym okresie.

Podczas karmienia zrezygnuj z mandarynek

Dieta w okresie karmienia powinna być zróżnicowana i nie powinno w niej zabraknąć przynajmniej trzech porcji owoców i warzyw. Powszechnie uważa się, że kobiety karmiące powinny unikać owoców cytrusowych, a zatem również mandarynek. Dziecko może bowiem zareagować na cytrusy tak jakby je zjadło – wysypką lub nawet biegunką. W przypadku starszych maluchów można zjeść kawałek mandarynki i obserwować reakcje organizmu dziecka. W razie braku reakcji można stopniowo włączać mandarynki do diety.

Od kiedy dzieci mogą jeść mandarynki? Zaczekaj rok

Cytrusy zaliczają się do najsilniejszych alergenów. I choć maluchowi mandarynki na pewno będą pachniały i będzie po nie wyciągać rączki, nie należy ich podawać dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia. Powoli przyzwyczajaj dziecko do nowego produktu, aby organizm mógł się „zaznajomić” z nowymi składnikami. Stopniowo zwiększaj ilość, jeśli będziesz mieć pewność, że po poprzednim razie dziecko nie miało wysypki, bólu brzuszka ani biegunki.

Alergia na mandarynki

Podobnie jak większość alergii pokarmowych, alergia na mandarynki objawia się w postaci jednego lub kilku z następujących symptomów:

  • obrzęk jamy ustnej,
  • obrzęk ust,
  • wysypka,
  • swędzenie nosa, ust, skóry,
  • utrudnione oddychanie.

U niektórych objawy te pojawiają wkrótce po zjedzeniu mandarynki, u innych dopiero po kilku godzinach. Objawy alergii łagodzą leki antyhistaminowe. Najlepiej unikać danego alergenu, a w przypadku alergii na owoce z powodzeniem stosuje się również immunoterapię, podając małe dawki alergenu do czasu, aż organizm przestanie się bronić.

Niezależnie od tego, czy masz alergię na pachnące mandarynki, tangerynki czy klementynki, możesz się tego dowiedzieć obserwując reakcje organizmu po ich zjedzeniu. Jeśli chcesz mieć pewność, wybierz się do alergologa. Specjalne testy pozwolą stwierdzić, na jakie produkty musisz uważać.

Przepisy z wykorzystaniem mandarynek

Mandarynki to wdzięczny dodatek do ciast i ciasteczek. Już sam widok pomarańczowych półksiężyców czyni deser bardziej soczystym i faktycznie przynosi orzeźwienie. Poza tym zimą bez problemu można kupić tanie mandarynki w promocji. Wykorzystaj je na wszelkie możliwe sposoby!

Torcik mandarynkowy

Wystarczy kilka mandarynek, twaróg, śmietana, aby ze zwykłego biszkoptu wyczarować soczysty torcik.

Ubij puszystą pianę z 5 jajek i 200 g cukru. Stopniowo dodawaj do ciasta po trochę z 6 łyżek wody i 200 g mąki. Na zakończenie wsyp proszek do pieczenia i piecz 15 – 20 minut w temperaturze 170°C. Zostaw do wystygnięcia. Na ostudzonym blacie biszkoptowym ułóż podzielone na kawałki obrane mandarynki.

1/2 kg twarogu połącz z 250 ml śmietany i 2 łyżkami cukru pudru. Posmaruj ciasto biszkoptowe wyłożone mandarynkami. Wstaw torcik do lodówki na przynajmniej 3 godziny. Wierzch można dodatkowo udekorować mandarynkami.  

Dżem mandarynkowy z pomarańczą

Kolorem przypomina dżem morelowy, ale dzięki niesamowitemu aromatowi po otwarciu słoika łatwo rozpoznasz, że oto trzymasz w ręce fantastyczny dżem z mandarynek.

Na 1 kg mandarynek przygotuj 1 kg cukru, opakowanie cukru waniliowego, 1 pomarańczę i 1 jabłko. Można dodać trochę cynamonu, mielonego imbiru, goździki, anyż, kardamon lub inne przyprawy, a zamiast pomarańczy – limonkę.

Obrane mandarynki i pomarańczę podziel na cząsteczki. Z obranego jabłka usuń gniazdo nasienne i pokrój owoc w kostkę. Przełóż do miski i zalej wodą tak, aby zakrywała owoce. Odstaw na co najmniej cztery godziny, a najlepiej na noc. Następnego dnia zmiksuj, dodaj cukier i gotuj, mieszając aż dżem zgęstnieje. Następnie przełóż dżem do czystych słoików, dobrze zakręć i postaw do góry dnem do ostygnięcia.

Sok mandarynkowy

Pewnie stwierdzisz: „Sok mandarynkowy może być fajny, ale komu chciałoby się go robić?” Odpowiedź jest prosta: Tobie! Można go przygotować w pół godziny. Jest ekspresowy, bo nie trzeba obierać ze skórki choćby jednej mandarynki. Wyciśnij sok z 3 kg mandarynek, ręcznie lub w wyciskarce. Przelej sok do garnka przez gazę. Dodaj 1 kg cukru i zagotuj. Dodaj łyżkę kwasku cytrynowego, pogotuj jeszcze 10 minut i przelej do butelek. Przechowuj w lodówce. Uwierz – jest tak dobry, że nie zdąży się zepsuć!

Mandarynki w zalewie

Masz ochotę na coś słodkiego, ciepłego i pachnącego? Mandarynki w zalewie – oto rozwiązanie! Obrane mandarynki podziel na cząsteczki. Można usunąć białe skórki, ale nie jest to konieczne. Przełóż owoce do garnka, dodaj goździki, łyżeczkę cukru, laskę cynamonu, a jeśli masz wilczy apetyt na coś słodkiego, wrzuć trochę rodzynek. Zalej wodą w takiej ilości, żeby zakrywała owoce. Gotuj 10 minut.

Dobra rada dla beznadziejnych łasuchów: mandarynki w zalewie doskonale smakują w naleśnikach z dodatkiem budyniu.

Pieczona herbatka cytrusowa

Nie, to nie pomyłka. Tę herbatę najpierw się piecze, a dopiero później parzy.
Obierz 3 mandarynki, 1 cytrynę, 1 pomarańczę, umyj 1 jabłko. Owoce pokrój na małe kawałki. Wymieszaj z 6 goździkami, 2 gwiazdkami anyżu, 1 łyżką miodu, posyp mielonym imbirem i cynamonem. Przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i piecz 20 minut w temperaturze 200°C. Przemieszaj i piecz jeszcze 20 minut. Ciepłą mieszankę przesyp do słoików i dobrze zamknij. Zostaw do ostygnięcia.

Jak zaparzać pieczoną herbatę? Dwie łyżeczki lub więcej (w zależności od preferencji smakowych) pieczonej herbaty zalej wrzącą wodą i zaparz. Pij na gorąco. Owoce można wyjadać łyżeczką.

Dobra rada: pieczona herbata tak dobrze prezentuje się w słoikach, że można ją podarować bliskim.


Published: 2 miesiące temu
Wydrukuj tę stronę
Podziel się artykułem

Artykuły

Uups! Brak artykułów pasujących do Twojego filtra. Zmień kryteria wyszukiwania.
15 min.

Historie Pisane Smakiem, które pokochasz

Uups! Brak artykułów pasujących do Twojego filtra. Zmień kryteria wyszukiwania.